Siyez buğdayı 14 kromozomlu yapısı ile buğdayların atası olarak bilinir. 10-12 bin yıllık geçmişe sahip olduğu düşünülmektedir. Siyez buğdayı taş değirmenlerde öğütülerek siyez unu yapılır. İşlenmesinde bazı zorluklar olmasına karşın, günümüzde artan talep ile üretilip modern fabrikalarda un haline getirilmektedir. Sağlık açısından tüketilmesi oldukça faydalıdır. Tahıl grubu içinde en sağlıklı alternatif siyez unudur. İlk kez Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yetiştirilmeye başlanmıştır. Ülkemizde en çok Kastamonu ilinde tarımı yapılmaktadır. Genellikle Kastamonu siyezi olarak bilinmektedir. Kaplıca, kavılca veya gernik isimleriyle de tanınmaktadır. Günümüzde kullanılan buğdayın ilk hali olarak bilinmektedir. Soğuğa ve kötü iklim şartlarına oldukça dayanıklı olmasıyla bilinen siyez buğdayı Kars, Edirne, Tekirdağ ve Erzincan’da da yetiştirilir. Sık kavuz yapılı ve tek başakçıklı olması sebebiyle dayanıklıdır.

Siyez buğdayından elde edilen siyez unu modern buğday unlarına göre oldukça farklıdır. Siyez buğdayı kepek ve ruşeymi birlikte kullanılarak un haline getirilir. Siyez buğdayı yetiştirilirken kimyasal müdahalede bulunulmaz ve kimyasal gübre kullanılmaz. Elde edilen ununun içine farklı bir karışım eklenmemesi de doğallığını korumasında ki en büyük etkenlerden biridir. Siyez buğdayı öğütme işlemi sırasında doğal halini koruyacak şekilde işleniyor. Siyez unu beyaz unlarla kıyaslandığında yapısı biraz daha kalındır. Rengi de daha koyu olduğu için ekmek veya hamur işleri yapıldığında tam buğday rengine benzer olmaktadır.

Siyez Ununun Faydaları Nelerdir?

Siyez unu modern buğday unu ile karşılaştırıldığında protein oranı daha yüksektir. Karotenoidler bakımından da zengin olan siyez unu buğday unundan daha az glüten içerir ve glüten zinciri daha kısadır. Siyez ununun diğer unlardan ayrılmasındaki en önemli etken ise genetik yapısıyla oynanmamış olmasıdır.

  1. Besin değeri bakımından zengindir. Lif oranı yüksektir ve A, B, E vitaminlerini içerir. İçerisinde selenyum, fosfor, magnezyum, demir, folik asit gibi birçok mineral bulunur. Doyurucu ve besleyicidir.
  2. Glisemik indeksi düşük olduğu için kan şekerinin aniden yükselmesine neden olmaz. Uzun süreli tokluk sağlar. Diyabet hastaları için de önerilmektedir.
  3. Lif ve protein bakımından zengin olduğu için metabolizmayı hızlandırır. Sindirim sistemi için faydalıdır, kolay sindirime uğrar. Karbonhidrat miktarı düşük, lif ve protein miktarı yüksek olduğu için kilo vermeye yardımcı bir besindir.
  4. Sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı olarak kolon kanserine karşı korur.
  5. Kolesterol içermemesi ve doymamış yağ bakımından zengin olması sebebiyle sağlık açısından faydalı bir besindir. Kalp ve damar dostu olarak bilinmektedir.
  6. Radyasyona karşı korur.
  7. Antioksidan bakımından zengin olduğu için hücre yapısının korunmasına katkı sağlar.

Siyez Unu Nerelerde Kullanılır?

Siyez unu kullanılarak aklınıza gelebilecek her türlü tarifi hazırlayabilirsiniz. Beyaz un kullanılarak yapılan tüm tarifler siyez unu için de uygundur. Ekmek, makarna, kek, poğaça, kurabiye, pizza gibi çok çeşitli tarifler deneyebilirsiniz. Doğal içeriğe sahip olduğu için ekşi mayalı ekmek tariflerinde de güvenle kullanılabilir. Sağlık açısından faydalarını belirttiğimiz siyez ununun kullanımını yaygınlaştırarak daha sağlıklı beslenebilirsiniz. Lif oranı da oldukça yüksek olan siyez unu, tariflerinizi daha hafif hale getirecektir. Beyaz un ile hazırlanan tüm tariflerde siyez unu kullanarak besleyiciliğini arttırabilirsiniz. Hem lif bakımından zengin olduğu için hem de glisemik indeksi düşük olduğu için daha az tüketerek uzun süreli tokluk sağlayabilirsiniz.

Modern buğdaydan üretilen unlara göre kalın bir yapısı olduğundan daha fazla su kullanılması gerekir. Siyez unu kullanarak ekmek yapıldığında az kabarması siyez ununun kalınlığından kaynaklanmaktadır. Sadece Siyez unu kullanılarak ekmek yapıldığında daha sert olur. Bu sertliğin önlenmesi için beyaz un ile karışım yapılarak da kullanılabilir.